De Librije

Een paar keer vertelde ik aan mensen waar we waren het Paasweekend.

'En dan waren we ook nog naar de Librije' zei ik dan, 'ken je die?' 

En allemaal reageerden ze hetzelfde: 

'Ja natuurlijk', was het antwoord, 'dat is toch dat restaurant in Zwolle, de eigenaar is nog niet zo lang geleden  overleden, kom hoe heet hij ook al weer? Zijn jullie daar geweest?'

Heel grappig, want ik was niet in díe Librije, ik was in Zutphen in de Librije en dat is geen restaurant. 

De Librije in Zutphen is een openbare leeszaal. Maar dan wel een openbare leeszaal uit 1564. 

Déze Librije bevindt zich in een speciaal gebouwd deel van de Walburgiskerk in Zutphen. Ik was eerder in Zutphen, het is een erg leuke stad vinden wij. 

Ik was ook eerder in de Walburgiskerk. Maar nooit in de Librije, heel raar, want het is echt bijzonder. 't Is dat mijn vriendin M. er enthousiast over vertelde en dat ik me dat onderweg naar Almen herinnerde en keek of het open was op deze dag

Het wordt ook wel kettingbibliotheek genoemd. En je ziet wel waarom. De boeken liggen echt aan de ketting. 

Je mag er niet zo maar naar binnen, je mag er alleen kijken onder leiding van een gids. En wij troffen een leuke gids. We mochten natuurlijk niet aan de boeken komen en ze hield alles goed in de gaten, maar ze vertelde dat een keer per jaar de gidsen één boek mogen openen. Dat vond ik zo leuk. Enfin, onze gids was arts geweest en zij opende dus een medisch boek. En waar ze het opende ging het over morfine en cannabis. 

Ik vond het echt schitterend allemaal. 

Als je dat zou willen, kun je er hier nog veel meer over lezen,  klik.

Dit vond ik erg leuk, in een vitrine lag dit boekje. Het is een schoolboekje. En dat scholieren zich toen ook verveelden is wel duidelijk. Dit kind heeft alle O's dicht zitten maken en er vogeltjes bijgetekend!

En tenslotte: als je kijkt naar de vierde foto, zie je op de zuilen figuurtjes afgebeeld. En daarvan zie je er hier een paar duidelijker.

Dat blote vrouwtje linksboven is wel bijzonder. De gids noemde wat verschillende mogelijkheden over de betekenis en ik heb ook nog een tijd zitten zoeken thuis, maar echt duidelijk werd het niet. Er zijn verschillende meningen. 

De vrouw linksonder die is wel bekend. Dat is Walburga, de heilige naar wie de kerk is genoemd en zij wordt altijd afgebeeld met staf, boek en kroon. 

Lachende huizen

 

Lang geleden, schreef Miep Racké-Noordijk als columniste van Libelle,  stukjes over van alles en nog wat. Vaak herkenbaar, met humor en goed geschreven. Dat deed ze onder pseudoniem, Sheherazade was dat. Mijn moeder genoot er van en ik ook. 

Het waren stukjes die ze schreef. 'Columns',  dat woord was nog niet in gebruik. Stukjes dus en die noemde ze Cocktails. 

Weer later ging ze boeken schrijven en die las ik denk ik allemaal. Dat deed ze weer onder een ander pseudoniem, nl Maria Oomkens. Miep Racké overleed in 2003. 

Van een van die boeken zie je hiernaast het omslag. Het ging erover dat ze vanuit een drukke stad in het westen des lands ging verhuizen naar De Achterhoek. 

Nogal een onderneming natuurlijk, maar ze kocht een huis,  als ik me goed herinner in Barchem en schreef daar over: Het huis dat lachte. 

En nu ik een paar dagen in de Achterhoek was, zag ik een heleboel lachende huizen. Bijna allemaal. 

Zo leuk en gezellig om te zien. Het hoort echt in deze omgeving. Ik zag er ook gezichtjes in, lachende gezichtjes en erg aantrekkelijk. 

Het hele landschap is anders in de Achterhoek, mooi en anders. Maar die huizen/boerderijen vielen me als eerste op. 

En dat men niet achter loopt in de Achterhoek, dat zag ik ook, o.a. aan deze advertentie:

Zien jullie ook wat mij opviel? Mijn man zag het niet!

Paasvuur

We hadden de fietsen mee naar Almen en toen we de eerste dag onderweg waren naar Zutphen, zagen we dit al:

Oh ja, dat was waar ook. Paasvuur! Dat zie je zowat ieder jaar even op het journaal. 

En je hoort dat er behoorlijk wat kritiek op is, vanwege de stikstof en de kosten. Er zijn ook veel strengere regels gekomen. 

Zelf woonde ik nooit in een omgeving waar een Paasvuur wordt gehouden. Paasvuren zijn vooral in het oosten en noorden des lands. 

Ik houd erg van tradities en folklore en dit is heel oud, dit gebeuren gaat terug tot de Germanen. Dus we besloten gewoon te gaan kijken.  

(En dat terwijl ik thuis onze houthaard nauwelijks meer aan durf te doen en dan nog alleen als het RIVM het niet expliciet afkeurt via de Stookwijzer). 

Ik vond het mooi hoor. De mensen verzamelden zich bij de kerk van Almen om daar een fakkel te kopen en precies om half negen gaf een trommelaar een harde klap op zijn trom en zette de muziek zich in beweging,  gevolgd door de deelnemers.

Toen idereen er zo'n beetje was,  werd er afgeteld en begon de fik. En dat was een prachtig gezicht. 

Ja het stonk, want het waaide best hard. Ik kon de volgende dag in het hotel ruiken wie er bij het vuur was geweest. Maar het was ook mooi dus. 

Die volgende dag fietsten we er weer langs, om een uur of twaalf. Toen was er nog steeds veel rook. En vlammen ook trouwens. 

Landgoed Ehzerwold.

Wij waren het Paasweekend niet thuis. We waren in Almen, op Landgoed Ehzerwold. Dat ligt in de Achterhoek. 

Wat je op de eerste foto ziet is tegenwoordig een restaurant en een conferentie/vergaderplek. 

Het is ook een hotel, maar de hotelkamers zijn apart in twee gebouwen. Zo'n gebouw zie je op de tweede foto, die met het dambord. Wij logeerden in dat gedeelte van het hotel.

Ja, dat is het dus nu, een hotel, maar ooit was dit een ziekenhuis. Het P. W. Janssen Ziekenhuis.

En ik las dat dit ziekenhuis gesticht werd door dit echtpaar:

Clara Elisabeth Janssen en haar man P.L. van der Harst. Ik vond het bijzonder dat het ziekenhuis, in 1908 (!), genoemd werd naar de vrouw. 

Maar ik was te snel meet die conclusie,  want de initialen kloppen helemaal niet. 

Het ziekenhuis is niet naar Clara Janssen genoemd, maar naar haar vader, een rijke filantroop. 

Zijn dochter Clara was een rijke erfgename die,  in navolging van haar vader,  graag goed wilde doen. 

Enfin, het werd dus een particulier ziekenhuis met Clara's man als geneesheer-directeur, met 25 bedden en gespecialiseerd in homeopathie. 

Maar het liep niet zo goed, het werd zelfs Clara te duur en zij en haar man deden het bijna gratis over aan de gemeente Amsterdam die het ging inrichten en gebruiken als sanatorium. 

(En dan te weten dat Clara's vader rijk geworden was in de tabaksindustrie). 

De voorwaarde was dat de naam zou blijven (be)staan.  En dat is gelukt. Binnen konden we rondkijken en we snapten hoe mooi het geweest moet zijn als ziekenhuis en sanatorium.

We hadden een mooi verblijf in Almen (waar ik tot voor kort geloof ik nog nooit van had gehoord hoor) en er valt nog meer over te vertellen. Ook de reden dát we er waren is interessant. Maar voor nu is het genoeg. Wordt vervolgd.

De Nehalenniamoorden

 

Een aantal boeken heb ik nu gelezen van deze schrijver. Boeken die een combinatie zijn van thriller en geschiedenis. Fictie en nonfictie zou je ook kunnen zeggen. Het zijn dikke pillen en ik las ze met plezier. 

En ik vertelde al eerder dat ik dit boek wilde lezen en het gereserveerd had in de bieb.

Na een paar weken kreeg ik bericht dat het boek er was. Yes! Meteen er op af. In onze bieb is een kast waarin alfabetisch op achternaam de gereserveerde boeken staan. Ik keek bij mijn letter en er stonden twee kleine boekjes. 

Ik liep meteen naar de balie om te zeggen dat ik bericht had gehad, maar dat het boekje er niet stond. Er zijn daar alleen maar lieve,  behulpzame mensen en eentje ging meteen mee om te kijken. Ze zag het eerst ook niet. En toen wel, het stond er gewoon. Het was een van die kleine dunne boekjes. 

'Nou', zei ze,  'ik keek uit naar een dikke pil. Ik hou zelf ook erg van Windmeijer'. 

Zo was het mij ook vergaan. Tot nu toe alleen maar dikke boeken gelezen. 

Het bleek dat dit boekje geschreven is als cadeau voor de week van het Zeeuwse boek. En zo'n geschenk is natuurlijk nooit dik. 

Ik begreep wel meteen waarom dit boek het cadeautje was geweest. 

Nehalennia wordt gezien als 'de Zeeuwse godin'. Nou ja, eigenlijk is ze via de Germanen, naar de Romeinen gegaan. 

In Zeeland zijn in de Oosterschelde meerdere vondsten gedaan die wijzen op Nehalennia. Dat zijn altaarstukken en zo. Die vondsten zijn te zien in Leiden, in het oudheidkundig museum. Daar kom ik wel eens voor een tentoonstelling en dan ga ik altijd even kijken naar dat wat er van Nehalennia is. 

 

Enfin in Colijnsplaat is een tempeltje gebouwd, een soort replica. Daar ben ik gaan kijken toen we in Zeeland vakantie hadden en daar aan het fietsen waren. 

Dit las ik er over op de site van Windmeijer. (Ja als de schrijver er zelf iets over zegt, ga ik het niet over doen natuurlijk.)

Bij een duik in de Oosterschelde doen onderzoekers Lex en Leonie een afschuwelijke vondst. Op de bodem van de zeearm bevindt zich niet alleen een eeuwen geleden verzonken tempel, maar ook het lichaam van een vermoorde vrouw. Niet lang daarna worden vernielingen aangebracht aan de replica van een tempel op Colijnsplaat. Beide tempels houden verband met de Zeeuwse godin Nehalennia.

Ik vond het een spannend boekje. Klein maar fijn. Voor liefhebbers. 

En nu meteen maar nadenken over een volgend boek. Er zijn er nog een heleboel.

Een leuke lunch

Toen ik in Terneuzen kwam wonen, woonde S., nu een van mijn beste vriendinnen, op twee minuten loopafstand. We zaten op dezelfde middelbare school, maar zij zat een klas lager en dus bemoeiden we ons niet met elkaar. En met haar jongere zus die later ook op school kwam al helemaal niet.

Die zus is vier jonger en dat verschil is heel groot als je vijftien bent of achttien. We kénden elkaar, maar daar bleef het bij. S. en ik werden trouwens pas vriendinnen op de pedagogische academie, toen we allebei op kamers woonden in Middelburg en dat is nooit meer over gegaan. We deelden en delen heel veel over van alles. Daardoor weten we ook van alles over elkaars familie en ik dus ook over die jongere zus. Laat ik haar B. noemen.

Mijn vriendin is altijd in Zeeland gebleven, maar B. woont al sinds haar studie in Amsterdam. We zijn,  toen we allemaal al middelbaar waren, wel eens met z'n drieen uit eten geweest. Dat zij jonger is telt al heel lang niet meer natuurlijk. 

B. woont vlak bij mijn cursuslocatie dus ik dacht dat het leuk zou zijn om na mijn les samen te gaan lunchen. En ja, dat vond zij ook leuk. 

Omdat zij nu een echte Amsterdammer is, mocht zij zeggen waar. 

Ze koos de Kalvertoren. Daar was ik echt nog nooit geweest. 

Die toren is in zo'n modern winkelcentrum in de Kalverstraat. Het heet nu geloof ik Kalverpassage. 

Ik winkel nooit in Amsterdam, kom alleen door de Kalverstraat om ergens anders te komen en ik had geen idee. 

Nou,  B. loodste me er regelrecht naar toen en binnen de kortste keren zaten we hoog boven de stad in een niet al te groot restaurant. 

Ik had niet goed opgelet, want we liepen zo te kletsen, maar wat een verrassing toen we er waren 

Wat een uitzicht. Wat was dat leuk!

We zaten heerlijk aan een tafeltje, achter glas in de zon en hadden vanaf die plek al een leuk uitzicht. 

Toen we klaar waren werd het nog veel leuker en liepen we een paar rondjes door dat restaurant. Met telkens een nieuw uitzicht op de volgebouwde stad. 

Proberen te zien welke toren de dichtstbijzijnde is en als dat zo is welke is dan de achterste?

Ik vond het echt ontzettend leuk om dat te zien, maar het hoofddoel was natuurlijk dat we elkaar uitgebreid en erg gezellig ontmoetten. We hadden veel om over te praten en ik nam niet heel veel tijd voor foto's. 

Dat wilde ik opnieuw proberen op mijn volgende cursusdag. 

Zoals ik al eerder vertelde, ik ben op zo'n dag heel vroeg. Ik kon wel al naar binnen, maar daar was alles nog dicht. 

De lift werkte, maar in je eentje in zo'n lift...er was nergens een mens te bekennen. Dus ik liep naar boven. 

Toen ik dat met B. deed, was er niks aan de hand, we liepen te praten en er was niks engs aan. 

Maar nu helemaal alleen op van die steile trappen... pfff. Ik denk dus dat ik nog een keer moet, nu met mijn man, want ik durfde ook niet echt aan het randje te staan voor foto's. 

En trouwens... mijn man, de echte Amsterdammer, is er ook nog nooit geweest, dus die moet gewoon een keer mee. 

(Wordt vervolgd)

Maandag

 London: Het was best moeilijk om het geheel goed op de foto te krijgen. Daarom maar in stukken. Eerst zag ik dit:

En toen een beetje dichterbij:

Vervolgens zag ik een bord en daarop stond:

Mohammed Ali: 'Matir Tan': The Land is Calling. 

Dat zei me nog niet zo veel, behalve dat Mohammed Ali de kunstenaar is. Maar welk land dan roept (of naar welk land hier verlangd wordt), dat zag ik nog niet. 

Inmiddels is het wel duidelijk. Het gaat over Bangladesh' immigranten in London. Mensen die nog steeds nauwe banden hebben met het moederland. Terwijl ze al tientallen jaren in London zijn blijft het land roepen. 

De maker van dit werk is zelf een tweede generatie Bangladesher. 

Dit kunstwerk is gemaakt in 2022 en toen was het vijftig jaar geleden dat Bangladesh onafhankelijk werd. 

Ik weet er te weinig van, maar dit is ook zo'n land met een enorme geschiedenis. Zeer dicht bevolkt, kolonie van Engeland tot 1946, Pakistan, oorlogen, natuurrampen...

Terwijl ik stond te kijken en probeerde wat foto's te maken (met gevaar voor eigen leven daar hoor), zag ik dat dit stuk muur er ook bij hoorde. Erg mooi met dat spel van licht en schaduw. 

Ik zag dit werk in 2024, en hoe het er nu bij staat kan ik niet zeggen. Misschien is het er niet eens meer. Het droevig lot van prachtig werk, soms. Maar misschien is het helemaal niet droevig. En misschien is het er ook nog wél. 

Linking to Sami's Colourful World

Joe Speedboot

 

Het boek van Tommy Wieringa, Joe Speedboot,  verscheen in 2005. De film verscheen vorig jaar. 

Ik ben indertijd begonnen aan het boek, maar vond het niks en ging niet verder. Dat vond ik vervelend,  want het boek werd hoog gewaardeerd door recensenten en door vriendinnen. Hun bevindingen stel ik, altijd op prijs en denk dan onmiddellijk dat er met mij iets mis is. Toch begon ik niet opnieuw, dat dan weer niet. 

Vorig jaar was het boek in het kader van Nederland Leest een cadeau van de Bibliotheek. Ik nam het mee, maar nog steeds las ik het niet. 

En nu heb ik de film gezien en meteen daarna begon ik toch nog een keer aan het boek. En las het in een ruk uit. 

Ik ben natuurlijk wel eenentwintig jaar ouder geworden en eenentwintig jaar wijzer. 

Dat zal het zijn,  want raad eens? Allebei goed bevonden film én boek. 

Het verhaal: Fransje Hermans is na een ongeluk gedoemd de rest van zijn leven in een rolstoel te zitten. Hij kan niet meer praten. Het is heel treurig, maar dan komt er in zijn dorp een nieuwe jongen wonen. Joe Speedboot, hij heeft zijn eigen naam bedacht en is verder ook zeer creatief, zo bouwt hij bijv. een vliegtuig. Er ontstaat een vriendschap, een soort vriendschap. Fransje ondertussen kan eigenlijk alleen zijn rechterarm gebruiken in de rolstoel en die arm ontwikkelt zich dan ook op formidabele wijze. 

Met het hoofd van Fransje is verder niks mis, hij haalt zijn middelbare schooldiploma, maar moet verder bij alles geholpen worden.

Maar hij raakt niet geïsoleerd, misschien is dat de essentie. 

Boek en film ontlopen elkaar niet veel. 

Ik zag dus eerst de film, maar ik denk dat andersom ook prima zou kunnen. 

Degene die de rol van Fransje speelt zit zelf in een rolstoel, hij kan wel praten en deed de toneelschool. Daan Buringa heet hij en ik hoop dat hij heel veel mooie rollen zal mogen spelen

Plassen

Een jaar of wat geleden schafte ik een plastuit aan. Iedereen had het erover en mij leek het ook handig. 

Ik heb er een paar keer gebruik van gemaakt tijdens een natuurwandeling. En dat ging, maar dat is ook het beste dat ik ervan kan zeggen: het ging. 

Bovendien, tijdens een echte buitenwandeling kan je net zo goed plassen, zonder zo'n ding. 

In de stad heb ik hem nooit gebruikt en gisteren deed ik het ding weg. 

Ik liep die dag weer in de stad. In Amsterdam. Dat is de laatste tijd heel vaak gebeurd. Als ik naar mijn cursus ga, ben ik vroeg op pad. Gisteren was ik om negen uur aan al aan de wandel. 

Maar ja, dan ben ik om kwart voor acht al van huis gegaan.  En dan is het iedere keer hetzelfde: ik moet plassen. Of ik nou tevoren veel heb gedronken of niks maakt niet uit. Of ik thuis nog drie keer geprobeerd heb, maakt niet uit. Ik moet. In het gebouw van de les is natuurlijk een toilet, maar mijn les begint om half elf en dat is te laat. 

Dus vraag ik dan maar met enige schroom in een café dat al open is of ik gebruik mag maken van hun toilet. 

'Het is een noodgeval', zeg ik dan en dat is het ook. 

En tot nu toe altijd, is het antwoord: 'Natuurlijk, ga uw gang, daar is het toilet'. 

Als ik dan na afloop vraag wat ik moet betalen krijg ik telkens te horen dat dát niet hoeft. Zo aardig eigenlijk. Zie ik dan een fooienpot staan, doe ik er wat in, maar het hóéfde nog nooit. 

Door het vroege tijdstip is ook lang niet alles open en dat maakt het onzeker. 

Nu was ik laatst met iemand aan het praten die er ook altijd last van heeft. Weer iemand anders in het gezelschap sloot er onmiddellijk op aan. 

Zij hád er altijd last van en nu niet meer en ze wees ons op het bestaan van een app, genaamd Hoge Nood.

Ik had er nog niet eerder van gehoord, maar ik heb de app onmiddellijk op mijn telefoon geïnstalleerd. Hier is de link: klik

En er is er nog een, nog zo'n app. Dat is deze: WC Wijzer, klik

Ik heb ze geen van beiden nog geprobeerd hè, maar ik denk maar zo  het kan altijd van pas komen. 

Gezichtjes van Esther

 Deze keer stuurde Esther me vijftien gezichtjes in een keer. En ze zijn alle vijftien super. Hier zijn de eerste vijf.

'Tijdens een verbouwing zag ik op twee verschillende momenten een gezichtje (van verfspetters):

Op tv zag ik naast de kast een haard staan'. 

Esther twijfelt hier of hij door de keuring komt, omdat het lijkt of het gezicht een bewust ontwerp is. Ik dacht het ook, maar ik vind hem leuk genoeg. 

'Op een website vormen de verschillende pijltjes samen een berengezichtje.

In de sneeuw grijnsde een omgevallen stoeltje'

En dit is de tweede ronde van vijf.

'In een oud huis op televisie zag ik tijdens de verbouwing twee gezichtjes voorbij komen

Ook weer een chagrijnig banaantje

De roze koffer was blij dat hij weer op vakantie kon

Het plakje kaas schrok dat hij ontdekt was en zijn einde naderde '

En dan de laatste ronde van vijf. Esther meldde dat zij er nog tien te gaan heeft en dan zijn het er honderd. 100!!!!

  'Het blaaadje vond het maar niks om op de grond te liggen

De omgevallen boomstronk houdt alles goed in de gaten

De hersenen waren niet blij dat er een scan van hen werd gemaakt

Het paaltje kijkt vol medelijden naar wat er op het fietspad voorbij komt

En het vogelhuisje opent zijn mond om de vogeltjes binnen te laten'.

Dat waren ze. Vijftien nieuwe en prachtige gezichtjes. Dankjewel Esther en inderdaad, op naar de honderd!

Voor iedereen geldt: blijf speuren, mensen. En insturen. bettievdgriend@hotmail.com 

Ps: Vorige keer vertelde iemand dat ze voor zich zelf altijd bedenkt welke ze de allerleukste vindt. Dat lees ik dan en voor ik het weet ben ik er de volgende keer zelf eentje aan het kiezen. Deze keer werd het (voor mij dus) het berengezichtje op de website. 

En welk gezichtje is bij jullie favoriet?