Materna Stins, een kopje thee, een knipoog, een kandelaar én Anna Maria

 Nog in Franeker gingen we eerst maar eens kijken naar en in de Martena Stins. Dat is een stadskasteel, gebouwd rond 1500.  Binnen is een museum gevestigd. 

Het was leuk om daar rond te kijken. Mooi en ook erg gezellig zoals je ziet:

Ik zag een paar leuke portretten. Onder andere dit, van een professor. Een van de vele professoren.  Franeker was een universiteitsstad. 

Je zou toch zweren dat de professor je een knipoogje geeft. 

En verder was er een en ander te zien over Anna Maria van Schurman. Ik heb een keer een boek over haar gelezen en vond het een heel interessante vrouw. Ze leefde van 1607 -1678 en woonde een paar jaar in Franeker. Vandaar. 

Ze was de eerste vrouw aan een Nederlandse universiteit. Ze studeerde in Utrecht, maar wel achter een gordijn zodat ze niet gezien werd. 

Het verhaal is dat ze stiekem thuis de lessen,  die haar broer kreeg van hun vader,  volgde. En toen haar broer een antwoord niet wist, gaf zij het wel even. Daardoor besefte die vader dat Anna Maria minstens net zo goed was als haar broer. 

Je hebt van die vrouwen die alles kunnen. Ze studeerde theologie, was dichteres, bekwaamde zich in de kalligrafie en in de knipkunst, sprak vele talen waaronder Syrisch en Ethiopisch, correspondeerde met wetenschappers in half Europa, onderhield nauwe contacten met bijv. Descartes en Huygens. Zo'n type. 

En dan nog dit: Als je naar het portretje hierboven kijkt, zie je ernaast een kandelaar. Ik heb van mijn ouders twee van die kandelaars, mooie vorm en van koper. Er staat, as we speak,  bij mij een knalroze kaars in. Ik vind het altijd zo leuk als ik zo'n kandelaar in een museum aantref. Dat gebeurt best vaak. Ze zijn mooi, maar niet uniek of zo. Mijn moeder is nog wel eens naar Kunst en Kitsch geweest o.a. met die kandelaars. Ze werden wel goed gewaardeerd, als degelijk handwerk, 17e eeuws. 

En precies zoals de mensen in dat programma vaak zeggen: ik doe ze niet weg! 

Dank

 Erg bedankt, Wieneke, Tine  en Josephine. Zo leuk dat ik meteen hulp kreeg , aanwijzingen om dat irritante blad te verwijderen. Dat was erg aardig maar het is nog niet gelukt. Ik had het ook erg druk, dus ik ga het binnenkort weer proberen.

Foar de Swietbek

In de Coronatijd gingen we de elf Friese steden af om de fonteinen te bezoeken. En zo kwamen we ook in Franeker. We zagen de fontein, we genoten van Franeker,  maar verder was alles toen natuurlijk gesloten. Het Martenahuis, het Planetarium...

We namen ons voor om in betere tijden terug te gaan. En die tijden waren nu aangebroken. 

Het was herfstvakantie en omdat het Planetarium kort geleden een nieuwe status kreeg, die van  UNESCO Werelderfgoed, was het hartstikke druk en hadden we pas een tijdslot om 14.30. 

Geen enkel probleem. We gingen ook voor Franeker. Het Planetarium hadden we tenslotte lang geleden al gezien. 

Dus we waren al vroeg in Franeker en gingen eerst maar eens even rond wandelen en daarna lekker koffie drinken. Altijd in Friesland verheug ik me op Oranjekoek bij de koffie en/of de Friese Dumkes.  

We gingen naar binnen in de Brasserie naast het Planetarium. Een mooi, beetje Art Deco-achtig interieur in deze zaak. 

Een pand waar de buren van Eise Eisinga vroeger woonden. Er heeft ook een koffiebranderij gezeten en dat mooie tegeltableau herinnert dan ook aan de handel in koffie en thee. 

Het was inmiddels lunchtijd en er stonden zoveel lekkere dingen op de kaart, dus koffie met oranjekoek werd het niet.  

Mijn man nam een Broadsje Sûn. Dat zag er prima uit en was ook heerlijk. Maar ja een broodje gezond kun je zelf ook makkelijk maken,  dus ik wil dan iets origineels, het liefst iets Fries. 

Nou, Foar de Swietbek (die term hou ik er voortaan in), stonden er Wentelteefjes op de kaart. Wentelteefjes van Sûkerbôle. Ja, dan is er natuurlijk geen twijfel meer mogelijk. Die werden het. En lekker dat ze waren. 

En omdat ik bepaald niet zorgeloos was op die dag, dronk ik een kopje Zorgeloosthee . We lazen de Leeuwarder Courant uit en toen was het tijd voor het Werelderfgoed. 

Ik ben vastbesloten zelf eens wentelteefjes van suikerbrood te maken. Tot nu toe had ik geen suikerbrood in huis. Maar het gáát gebeuren al kan je het (ongestraft) niet te vaak doen. 

5 December

 

Wij hadden al met z'n allen Sinterklaas gevierd op zondag, dus we konden op 5 december makkelijk oppassen. En Odin uit school halen. 

Dus daar stond ik voor het eerst in lange tijd weer eens bij school. 

Op de plek van de moeders, vaders en grootouders weliswaar, maar toch nog altijd mijn natuurlijke habitat. 

En ik genoot en keek m'n ogen uit. Want daar kwamen de kinderen naar buiten. 

Witte smoeltjes, opgetogen gezichten, ook een paar verdrietige kinderen. Met surprises. Echt kunstwerken waar de ouders veel werk aan hebben gehad. Ook echt helemaal zelf gemaakte en ook een paar lorren. Zoals dat altijd gaat!

Ik heb nog steeds de pest in want er zijn bij die school twee uitgangen met een schoolplein ertussen. En hoewel ik aan twee juffen en een moeder had gevraagd of dit de uitgang was van groep 5, bleek ik toch verkeerd te staan. 'Staan we hier wel goed', zei mijn man die iets later kwam. 'Jaahaa, ik heb het gevraagd'. Hij vertrouwde het niet en ging toch even bij de andere uitgang kijken en daar stond Odin,  zowat als enige nog te wachten. 

Maar hij was hartstikke blij en had een fraaie surprise. 

Thuis kregen we van alles te horen. Het gedicht werd voorgelezen en het gedicht dat hij zelf had gemaakt uit het hoofd geciteerd.  

En daarna werd het cadeau, iets van technisch lego, meteen in elkaar gezet. Dat vond ik buitengewoon knap. Het duurde wel een uur en ondertussen volop kletsen. 

Vier gelovigen hadden we dit jaar nog. Zo leuk. Als de voortekenen niet bedriegen volgend jaar nog maar eentje. 

Amalia

 Na de Rode prinses van gisteren,  even over een andere prinses gesproken:

Als ik mijn laptop aanzet verschijnt er heel vaak een soort blad met allerlei nonsens erop. Ik wil dat blad niet, maar krijg het niet weg. Vaak gaat het over Prinses Amalia en de laatste tijd ook over haar zus Alexia.

Ik wil dat helemaal niet lezen, maar die koppen ontgaan mij niet. Die zie ik voor ik doorklik. 

Kijk, dit was de oogst van tien verschillende dagen: 

- Is prinses Amalia opnieuw verliefd

- Amalia leert cruciale les

- Kroonprinses Amalia's mysterieuze date

- Kroonprinses Amalia en haar eerste grote liefde

- Kroonprinses Amalia en prins Gabriel

- Een verboden liefde voor Amalia

- Wordt dit Amalia's droomprins

- Kondigt Amalia troonsafstand aan

- Bakken kritiek voor Amalia

- Prinses Amalia is verliefd en hij woont in Spanje

Morgen wordt ze twintig (ik weet dat omdat onze jongste zoon ook morgen jarig is).  En dit speelt al jaren. 

Misschien,  heel misschien kan ze hier nog wel om lachen. Want wat een idioterie. Ze is slim, Amalia, dus misschien wel.  

Maar om de bedreigingen en de voortdurende kritiek op haar kleding en haar uiterlijk, daar valt natuurlijk helemaal niet om te lachen. Slim of niet.

Ik ben niet heel erg aan ons koningshuis gehecht, ik heb er ook geen hekel aan. Medelijden met Willem Alexander heb ik niet en ook niet met Maxima. De belachelijke bedragen die ze verdienen ergeren me maar verder... Ik geloof best dat ze hard werken, voor land en volk en dat is mooi. 

Maar Amalia... dat is een ander verhaal. Een heel ander verhaal. 

De Rode Prinses

 

Weet je wat? Ik doe nog eens even een kinderboek. En niet zo maar een kinderboek, maar een dat ik zelf voor mijn eigen plezier heb herlezen. 

Een boek van Paul Biegel, getiteld De Rode Prinses. 

Nu zijn alle boeken van Paul Biegel geweldig. Misschien ken je de boeken over De Kleine Kapitein.  In mijn ogen zijn het echt klassiekers. Paul Biegel won Gouden en Zilveren Griffels,  maar dit is wel een heel fijn boek. Hij schreef het in 1987! 

Ik heb het onze eigen kinderen voorgelezen en ik weet dat onze dochter het ook heeft voorgelezen aan háár kinderen. 

Helaas is het boek hier thuis op onverklaarbare wijze verdwenen. 

Dus toen het boek op een Sinterklaasverlanglijstje verscheen van een kleinzoon, toen was ik heel snel klaar. 

Helemaal omdat ik had gelezen dat Charlotte Dermatons de nieuwe uitgave had geïllustreerd.  Vandaar dat ik het herlas. En genoot.

Charlotte Dermatons is ook wel een steengoede illustrator hoor. Ik heb echt heel goed gekeken naar haar tekeningen in het boek en voor zover ik dat kan zien, klopt alles. Je denkt dat dat normaal is misschien, maar nee hoor. Heel vaak worden er grote fouten gemaakt. Zo niet bij Charlotte. 

En dan ook nog grapjes er in. Zoals het portret van de schrijver, Biegel dus, in de troonzaal. 

Enfin. Het verhaal: De rode prinses wordt twaalf en zal voor het eerst voor het volk te zien zijn, tijdens een rijtoer. Ze heeft er zin in, de prinses. Maar nog voordat iemand haar heeft gezien wordt ze door drie rovers ontvoerd. Het volk moet bijdragen aan het geëiste losgeld. Iedereen wanhopig, maar de prinses ontsnapt en moet de weg terug vinden naar het paleis. Spannend en geestig. 

Een klein stukje uit het boek. De prinses heeft een gesprek (haar is geleerd de pluralis majestatis te gebruiken),  met de koningin-grootmoeder als ze terug is. Dat gaat zo: 

'Wat heb ik een omweg gemaakt',  zei de Rode Prinses.

'We', zei de oude grootmoeder. 

'We', herhaalde de Rode Prinses. 'We willen hier niet blijven'.

'We moeten',  antwoordde de oude grootmoeder. 

'Waarom?'

'Omdat We zijn wie We zijn'.

'We willen niet zijn wie We zijn'.

'We kunnen Ons niet veranderen'.

'Wel!'

'Niet!'

'Wel!'

Ze stonden allebei te stampvoeten. 

En nog een stukje.

De prinses die vrienden is geworden met een van de rovers vlucht naar de kerker en maakt de boeien los.

'Gaan Wij', sprak ze. 'Wij wensen rover te worden.  Met u. Neem Ons mee'. 

'Hoogheid, Hoogheid, dat kan niet'. 

Ze wilde zich losrukken en waarom niet schreeuwen, maar hij hield haar vast en fluisterde: 'Rovers zeggen geen WIJ, Hoogheid. Dat zeggen alleen koninginnen. Echte'. 

Toen kuste hij haar verschrikkelijk teder op haar wang, duwde haar zachtjes terug en verdween in de nacht. 

De Rode prinses heeft hem lang nagestaard, veel langer dan haar ogen bij het flakkerende kaarslicht konden zien. Toen sloot ze de deur, draaide de drie sleutels om en werd koningin. 

Ajax Monday Mural

Eerst zag ik op een garage in Amsterdam  de drie kruisjes van Amsterdam. De drie Andreaskruisen uit het wapen van de stad. Tenminste daar ga ik van uit. Hoewel de kruisen op het wapen in de lengte staan. Paalsgewijs heet dat. 

Daarna zag ik Ajax, de Griekse held Ajax bedoel ik. 

Mooi geschilderd vond ik. Zou daar een Ajaxfan wonen? Een liefhebber van voetbal? Of een liefhebber van de Griekse mythologie. Of iemand die erg van Amsterdam houdt? Of alle drie? 

Daar zal ik niet achter komen. 

Ik heb nog wel even gekeken waarom Ajax, de voetbalclub Ajax,  eigenlijk Ajax heet.

Dat komt door een stel schooljongens die een mythologieles hadden en daarin gehoord hadden over Ajax, die Griekse held. Ze richtten een voetbalclub op en gaven die de naam Ajax.  Dat was in 1894. En in 1900 werd die naam officieel de naam van de club. 

Ajax had samen met Odysseus en Achilles dapper gevochten in de Trojaanse oorlog. 

Achilles overleefde het niet en zowel Ajax als Osysseus wilden zijn wapenrusting graag hebben. 

De goden besloten dat die eer voor Odysseus was. 

Toen was Ajax zo teleurgesteld en woedend dat hij zijn eigen legerleiders wilde doden. 

Hij werd krankzinnig verklaard en stortte zich vervolgens in zijn eigen zwaard. 

Misschien hadden die schooljongens het verhaal niet helemaal gehoord. Want anders is het toch een beetje raar om die naam te gebruiken lijkt mij. Maar dit terzijde hoor. 

Het is maandag en het gaat om de mural.

Linking to Sami's colourful world. 

Oog in Oog

 'Oog in Oog' , zo heet de tentoonstelling in het Allard Piersonmuseum. En die gaat over mummieportretten uit het oude Egypte. 

Huh, mummieportretten?

Ja zeker, mummieportretten. Dat zijn op hout (en soms op linnen) geschilderde portretten. Erg oud en gemaakt in Egypte gedurende de Romeinse periode. 

Die portretten werden dan op de mummie bevestigd. 

En zo sta je in het museum letterlijk Oog in Oog met de geportretteerden. 

Heel erg leerzaam natuurlijk. Want het gaat ook over de makers, over de ontdekkers, de kleding, de navolgers. 

Er zijn wereldwijd heel wat van deze portretten en hier in het museum, op deze tentoonstelling achtendertig. 

De oudst bekende, realistisch geschilderde portretten. 

Achtendertig mensen...

Ik vond het erg leuk dat er een lijn getrokken wordt naar 'moderne' portretkunst. 

Bijvoorbeeld naar Charly Toorop en Paula Modersohn-Becker. Beiden net aan de orde geweest in mijn cursus. 

Links Modersohn, rechts Toorop

Ik houd binnen de schilderkunst erg van portretten, dus dit was echt spekkie voor mijn bekkie. 

En dan was er nog een mummie. Een mummie van een kind. Een kleine jongen uit de eerste eeuw na Christus.

Ik vond het opvallend hoe voorzichtig het Allard Pierson er mee omgaat. Je wordt er van tevoren attent op gemaakt dat er zich achter een wand een mummie bevindt en je hoeft dus niet per se te kijken. 

Het woord mummie,  zeggen ze,  is niet onomstreden en het gebruik er van,  doet vaak geen recht aan waar het om gaat: een menselijk lichaam, behandeld en voorbereid op een leven in het hiernamaals. 

En als je er over in gesprek zou willlen dan kan dat . 

Het lichaam van het kind is recent onderzocht en op basis van dat onderzoek is een gezichtsreconstructie gemaakt. Gebleken was dat het kind jonger was dan het mummieportret deed vermoeden.

Ik vond het een interessante tentoonstelling. Erg de moeite waard. 

Caesar

 

In H'Art, zo heet de Hermitage nu, is een tentoonstelling over Julius Caesar. 

Ik dacht er over na en kwam tot de ontdekking dat ik maar een paar dingen weet over die man. Dat hij een leider was, een Romein. Dat hij vermoord werd en verder nog wat uitspraken van hem die heel bekend zijn geworden. Alea jacta est , Veni vidi vici en Et tu Brute

Oh ja en dat hij helemaal geen keizer was, hoewel zijn naam anders doet vermoeden. 

Het museum zoals het nu is, had ik ook nog niet gezien en bovendien is er tijdelijk een dependance van het Amsterdam Museum in gevestigd.

Reden genoeg om eens te gaan kijken. 

Het was een aardig opgezette tentoonstelling, maar je moet echt wel super geinteresseerd zijn in de Romeinse geschiedenis om er ten volle van te genieten. Dat was ik op bepaalde momenten in mijn leven wel, maar nu eigenlijk niet zo zeer. 

 

Die moord,  die was wel indrukwekkend. Er waren voortekenen geweest, maar die werden door Caesar genegeerd. 

Zielig vond ik het ook. Caesar die niets, nou ja weinig, vermoedend de senaat binnen komt en dan neergestoken wordt. Door tweeëntwintig man. En dan nog net uitbrengt: 'Ook jij, Brutus?'. 

Want juist van zijn beschermeling Brutus had hij dat niet verwacht.

Als je geïnteresseerd bent in de Romeinen, dan is deze tentoonstelling wel een aanrader denk ik. 

Zelf had ik meer belangstelling voor de winkel. Vol met van alles over Caesar en de Romeinen, maar vooral ook veel interessante (kinder)boeken. 

Ik heb niks gekocht hoor. Maar die roze kop had ik wel willen hebben om een mooie hangplant in te laten groeien. Helaas, 159 euro, dus dat werd hem niet!

Buiten was het ook weer mooi...

Beetje te vroeg

 

Kijk, daar zit-ie hoor, de Goedheiligman, de bisschop, Sinterklaasje, Sint Nicolaas. Hij zit daar in Brugge, dat zie je aan de achtergrond. 

En ik zág hem ook in Brugge, toen ik daar in september was. In het Groeningemuseum om precies te zijn. 

Dit is een deel van een schilderij dat geheel gewijd is aan de heilige. Geschilderd tussen 1475 en 1505. Wie de schilder was,  is niet zeker. Misschien was het Fransois van den Pitte, maar de naam bij het schilderij is Meester van de legende van de heilige Lucia.  Een noodoplossing, want zeker is het niet

Hoe dan ook, een meester was het zeker. 

Mijn foto's  van het hele schilderij waren niet best, maar om nou terug te gaan naar Brugge... dat wil ik wel hoor,  maar niet nu. 

Gelukkig is daar Wikipedia. 

Zo mooi dit. Op de eerste kleinere afbeelding zie je Nicolaas die munten naar binnen gooit. Daar woont een heel arm gezin met een zieke vader en drie dochters. Volgens het verhaal gooit Nicolaas drie avonden achter elkaar munten naar binnen. Zo hebben de drie dochters een bruidsschat en ontsnappen ze aan de prostitutie.

Het tweede schilderij toont Nicolaas die een graanwonder doet. Daar zijn meerdere verhalen over, maar het komt er op neer dat hij Myra redt van een hongersnood. 

En op het laatste schilderij zie je de moord op drie priesterleerlingen. Ook hier zijn verschillende verhalen over, maar natuurlijk wekt Nicolaas het drietal weer tot leven.

Ja je bent een wonderdoener of niet hè. 

In het laatste vak zou dat die gebeurtenis geschilderd moeten zijn, maar zoals je ziet: leeg. 

Nou, daar stond ik in dat museum in Brugge. Het was bloedheet en ik stond te genieten van Sinterklaas. Omdat veel mensen het waarschijnlijk dit weekend gaan vieren nu dit blogje. 

En nogmaals: Laat Sint blijven alstublieft. Met z'n goede daden. Hij verdient het en hij is er al zo lang!