De Bevrijde Camera, Eva Besnyö

 
De tentoonstelling die ik zag in het fotomuseum in Den Haag,  heet De Bevrijde Camera en die gaat over leven en werk van fotograaf Eva Besnyö.

Tussen de wereldoorlogen onststond een stroming in de fotografie die je ook de nieuwe fotografie zou kunnen noemen en Besnyö een drijvende kracht achter die nieuwe fotografie. Niet langer werd de schilderkunst geïmiteerd, het ging meer en meer over de werkelijkheid met nieuwe standpunten, van dichtbij, experimenteel. Wat je ziet wil je uitdrukken. Fotograferen zoals je wil. Bevrijd.

Circuskinderen, Balatonmeer, Hongarije, 1931

Terwijl je naar de foto's kijkt, lees en leer je ook steeds meer over het leven van deze vrouw. 

Eva Besnyö kwam als tweentwintigjarige in Nederland en had het vak toen al geleerd in haar geboorteplaats Budapest. 

Ze gaat eerst naar Berlijn, ervaart vrijheid, krijgt vrienden en opent een studio en... ontwikkelt zich. Wat wel past bij een fotograaf natuurlijk.

Starnbergerstrasse, Berlijn, 1931

Maar ze ziet het fascisme opkomen, voelt zich onveilig en volgt haar geliefde naar Nederland. Die geliefde is John Fernhout, de zoon van Charly Toorop. 

KunstenaarCharley Toorop bij het schilderij Drie Generaties, 1950

Het is hier geen Berlijn natuurlijk,  maar in de kunstzinnige omgeving van Fernhout went ze toch snel. Ze is talentvol, zelfstandig en succesvol. 

Spelende kinderen, Spuistraat Amsterdam, 1933

Werkelozen bij stempellokaal voor uitkeringsgerechtigden, Amsterdam, 1933

In de oorlog moet ze onderduiken, maar met een vals persoonsbewijs doet ze toch mee aan het verzet, door dan zelf pasfotos voor vervalste peroonsbewijzen te maken.

Na de oorlog en de scheiding van Fernhout hertrouwt ze en krijgt kinderen. Ze combineert het moederschap met een fotografiebedrijf, sluit zich aan bij Dolle Mina en volgt de vrouwenbeweging in haar foto's. 

Dolle Mina, jaren zeventig. 

Op de tentoonstelling waren heel veel foto's te zien. Prachtige zwart-witfoto's. Iconische foto's ook. 

Ik laat er nog eentje zien. Gewoon omdat ik het een prachtige foto vind

Reportage over Zeeuwse Klederdracht, Walcheren, 1939

Een bijzonder leven in een notendop. Een bijzondere vrouw. Eva Besnyö, 1910-2003.