Frjentsjer

 

Nou Frjentsjer dus.

Ook in Franeker waren we al geweest, om de fontein te bekijken en die zagen we nu weer.  

Ik vond het een van de mooiste. 

Zo duidelijk wat er werd bedoeld door de kunstenaar. 

Als je het bordje leest natuurlijk. 

De mensen die het bordje niet lazen vonden er niks aan. 

Ik had er in elk geval mooie herinneringen aan. klik

Verder kregen we déze keer een rondleiding van een gids en er bleek natuurlijk nog veel meer te zien. 

We  hoorden verhalen over de studenten van toen in deze academiestad. 

Fraaie huizen zagen we ook,  zoals dit huis Martena:

En dan boven de deur de tekst 'Nemo Sine Cruce'.

'Niemand zonder kruis',  betekent dat,  oftewel 'Ieder huisje heeft zijn kruisje'. 

En over kruisje gesproken: ik kreeg bijna de slappe lach toen we langs een prachtig plantsoentje liepen en de gids opmerkte dat de stinzenplanten er zo fraai bij stonden. 

Ik herkende de plek onmiddellijk, zelfs al kwamen we nu van een andere kant. Hier was het. 

Tja, in de Coronatijd was natuurlijk alles gesloten. En toch moest ik plassen toen. Heel dringend plassen en op dat moment... was dit hier de allerbeste mogelijkheid. Verder lopen ging trouwens ook niet meer. 

Dus...

Toen ik uitgelachen was, in mezelf, liep ik nog even terug om een foto te maken en toen zag ik: inderdaad, die planten deden het allemaal geweldig. 

We gingen nog in de Martinikerk, met die fraaie murals die ik afgelopen maandag heb laten zien. We mochten met de gids nog in het mooie stadhuis en toen was het echt klaar. 

Een mooie dag was het, maar dat zei ik geloof ik ook al eerder. 

Fluitschip

'In Hoorn werd het Fluitschip uitgevonden, het werkpaard van de zee'. 

Dat is een stukje tekst in de presentatie over Hoorn. Die presentatie is te zien in het Statenlogement in Hoorn. Zeer de moeite waard!

Ik ben daar vaak als vrijwilliger en ken de tekst bijna uit mijn hoofd, zo vaak  heb ik hem inmiddels gehoord. 

En kijk, daar heb je zo'n fluitschip, maar niet zoals je misschien zou denken in Hoorn, maar in Hindeloopen.

Echt een fluitschip op de toren, in plaats van het gebruikelijke haantje. En daarmee wordt meteen aangegegeven dat het schip, het fluitschip,  ook voor Hindeloopen van groot belang is geweest. 

Want de handel met de Oostzeelanden, die heet de moedernegotie, heeft voor groei en bloei van beide steden gezorgd. Er werd o.a. gehandeld in bier, kaas en jenever en op de terugweg werd er hout meegenomen en vaak gebracht naar Amsterdam. Dat de achternaam Amsterdam in Hindeloopen voorkomt zal dus geen toeval zijn.

Een fluitschip had een kenmerkende vorm, een smal dek met daaronder een breed ruim en aan de achterkant een hakkebord.

Een versiering is dat,  met de naam van het schip erop en vaak  ook iets over waar het schip vandaan kwam. In dit geval het wapen van Hindeloopen. 

De plaat zag ik in Hindeloopen, maar  het originele hakkebord bevindt zich in Denemarken. Waarschijnlijk is dit schip gezonken en is het bord daar tevoorschijn gekomen.

Het waren natuurlijk sowieso gevaarlijke tijden, veel schepen vergingen en nu nog steeds wordt er van alles ontdekt op de bodem van de zee. 

Enfin, in een kleine stad als Hindeloopen is echt heel veel te zien. 

Commandeurswoningen met zomerhuis (als de commandeur op zee was verhuisde zijn gezin naar het zomerhuis), mooie deuren, versieringen... je zíet er de geschiedenis. 

En toen moesten we nog naar Franeker...

Mooie dag

De omschrijving van de jaarlijkse excursie van de vereniging Oud Hoorn, was nogal cryptisch. 

Dat vond ik leuk, we dachten erover na wat de bestemming zou kunnen zijn, maar waren er niet zeker van. 

Ach, als het niet zou zijn wat we een beetje dachten, zou het toch vast leuk en interessant zijn. We hadden al een paar keer eerder meegedaan aan zo'n uitstap en die waren heel goed. Dus we meldden ons aan. 

Dit was de omschrijving: 

De ledenexcursie heeft dit jaar als titel  “De 2 stedentocht”

De eerste stad die we zaterdag 20 juni gaan bezoeken heeft in het verleden veel overlast van de Noormannen ondervonden, maar heeft uiteindelijk toch een goede handelsrelatie ontwikkeld met Noorwegen. En de andere stad is nét niet de hoofdstad van deze provincie geworden maar had wel de op één na oudste universiteit van de Nederlanden in haar centrum.

De bus vertrok in de richting van de dijk. 'Maar welke dijk?', speelde de buschauffeuse het spelletje nog even mee. 

Het bleek de Afsluitdijk te zijn en toen wisten we dat het Franeker zou zijn én daar kwam Hindeloopen bij. 

(Wij hadden aan Dorestad gedacht en dus aan Wijk bij Duurstede. Door die Noormannen). 

Tja, in allebei deze Friese steden zijn we (zelfs meerdere keren) geweest. 

Op zoek naar de elf fonteinen en ook zomaar, die stadjes zijn mooi en interessant. 

Dus we hadden er geen enkel probleem mee om het meeste nog eens te zien. 

Bovendien hadden we een leuk gezelschap, maakten we vrienden met mensen die aan tafel bij ons kwamen zitten, zowel aan de koffie als bij de lunch en hoorden we van de verschillende gidsen toch weer nieuwe dingen. 

Van beide stadjes heb ik hier op mijn blog de fontein laten zien en ook een en ander van de rest. Je kunt dat hier nog lezen. Eerst Hindeloopen, hier en hier

En natuurlijk zagen we bekende zaken

We kregen interessante informatie. Bijvoorbeeld over het plein waar nu een muziektent is. Op die plek werden vroeger de vondelingen begraven. Die vondelingen waren mensen die verdronken waren in de Zuiderzee en anoniem bleven. In de volksmond heet het daar nog steeds het Vondelingenplein. 

En hoeveel Schoolstraten en Kalverstraten zouden er wel niet zijn in Nederland en hoeveel Westertorens? 

De Westertoren in Amsterdam is veel bezongen. Maar hier in Hindeloopen kunnen ze er ook wat van:

en of dit nou Hylpers is, of 'gewoon' Fries? Geen idee. 

Ach... Hindeloopen, zo mooi, zo rustig. En dan ook nog eens aan de Sudersee: 

Even iets anders op muralgebied

 

Dit is een stukje van de Martinikerk in Franeker. En hoe we daar zo terecht kwamen vertel ik morgen. 

Maar goed, die kerk dus, die is gebouwd in de 14e eeuw. En op de kleine foto die ik niet zelf maakte zie je een heleboel pilaren. Er zijn er dertig in totaal. 

De kerk was interessant, natuurlijk was die interessant. Zo oud!!! 

Iemand was een rondleiding aan het geven, maar daar kon ik echt niet meer naar luisteren toen ik die pilaren had gezien. 

Want daarop staan murals en die zijn dus echt heel erg oud. Niet de oudste die ik ooit zag maar wel stokoud.  

Ze zijn ook tijden verborgen geweest, ik geloof dat ze tijdens de reformatie allemaal overgeschilderd zijn. 

Er stonden allemaal heiligen op. Heiligen... ja dat was natuurlijk not done. 

Maar bij een restauratie zijn ze weer tevoorschijn getoverd. Fresco's zijn het. 

En dus, omdat het vandaag monday muraldag is, laat ik er een paar zien. 

Dit is Apollonia van Alexandrië. Zij werd gefolterd omdat ze haar geloof niet af wilde zweren toen dat van haar geëist werd. Haar tanden werden getrokken en ze sprong zelf in het vuur. Sindsdien is ze de patrones van de tandartsen.

Franciscus kent iedereen wel denk ik en die koningin met het zwaard schijnt Clothilde te zijn. Een Frankische koningin.

Enfin, zo waren er dus heel veel heiligen op die zuilen . En ik had te weinig tijd om ze allemaal te fotograferen en te bedenken wie ze waren en wat hun heiligheid heeft veroorzaakt. 

Heiligen zijn vaak herkenbaar aan de attributen waarmee ze worden afgebeeld. De man rechts is waarschijnlijk Jacobus, die heeft altijd een staf bij zich. Maar het staat er niet meer duidelijk op. Niet alles was nog terug te halen en te herstellen. 

Zo, ik dacht even een heel ander soort murals. Want murals zijn het!

Linking to Sami's Colourful World

Over een tuin en potten

 

Kijk ons illustere tweetal daar nou toch weer zitten op hun muurtje. 

Ze hebben het volle zicht op de geraniums, de oleander, de vijg . Kortom, op een groepje potten. 

Zij lijkt enigszins verbaasd te zijn en hij denkt: 'Tja, best mooi inderdaad, maar je kan beter de andere kant op kijken. Want daar:

En die stokroos is leuk hoor, maar kijk nou toch eens naar de echte roos. Die heeft in al die jaren nog nooit zo extreem vol gezeten. En ik zit er met mijn rug naar toe. Grrr.. '.

Hij heeft gelijk. Ik zal het stel even omdraaien. 

En hij heeft ook gelijk wat de roos betreft, want wat een weelde! 

We kunnen er nog een paar jaar van genieten hopelijk en dat is wel fijn. 

Want tsjonge, in Amsterdam zullen we balkontuinier gaan worden. Met veel potten. 

En het stel mag mee, wat zeg ik, MOET mee. 

Bij de Vrije Academie volgde ik (alweer een hele tijd geleden hoor), de cursus Vrouwen in de Kunst. Een mooie serie lessen, wonderlijk genoeg gegeven door een man. Maar wel een leuke en zeer deskundige man, een goed verteller ook. En de allereerste les had hij het meteen over Judy Chicago. 

Ik voelde gewoon dat de meeste andere deelnemers, oprecht verheugd,  er wat beter voor gingen zitten. 

Het leek mij dat iedereen haar al kende en ik niet. Maar ja, daar is zo'n cursus juist voor hè. En ik was wel onmiddellijk gegrepen. 

Kijk hier is ze, Judy Chicago. 

Deze foto fotografeerde ik in het Joods Historisch Museum in Amsterdam, waar momenteel een tentoonstelling is van haar werk. 

Ze is een wereldberoemde Amerikaanse kunstenares. 

Geboren in 1939 als Judith Cohen. 

Ze is feminist, kunstenaar en nog veel meer. En dit is haar eerste overzichtstentoonstelling in Nederland. 

Cicago wilde vrouwen zichtbaar maken in de kunst. Iets wat in de jaren zestig toen zij begon nog echt niet gewoon was. 

Haar grootste bekendheid kreeg ze door een werk, installatie of hoe je het moet noemen, getiteld:  The Dinner Party. 

Dat werk was hier niet, maar het was op die cursus dus wel mijn eerste kennismaking met Chicago. En daarom wil ik het hier graag laten zien. Kijk: 

Donald Woodman, The Dinner Party (Judy Chicago), CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Het zijn 39 tafels, in een driehoek opgesteld en allemaal prachtig gedekt voor een vrouw.  Dertien vrouwen per rij. Haar naam op de tafelloper en nog meer symboliek.  

De drie zijden van de driehoek zijn voor vrouwen uit verschillende periodes. Eerste periode: Prehistorie-Romeinse Rijk, bijv. Hatsjepsoeth, tweede periode: vrouwen uit het begin van het Christendom, tot de reformatie bijv, Anna van Schurman  en de derde periode: vrouwen uit de Amerikaanse geschiedenis en het feminisme, bijv. Sojourner Truth. 

Zoals bijv. Anna van Schurman:

Ik ken lang niet alle negenendertig vrouwen die zijn afgebeeld, maar een aantal wel natuurlijk. Je kunt ze hier vinden: klik

En dan op de grond nog meer namen, 999,  van vrouwen die de tafel niet haalden maar wel iets te maken hebben met een van de vrouwen aan tafel. 

Oh mensen, wat zou ik dit werk graag willen zien. En dan heel lang kijken en lezen en nog eens. Maar ja het staat in Brooklyn, New York en daar ga ik niet meer naar toe. 

Over de tentoonstelling en het werk van Judy Chicago in het Joods Historisch Museum, zal ik het later nog hebben. 

Woeste kust

 

Dit vond ik een bijzonder boek. 

In de eerste plaats vanwege de plaats waar het zich afspeelt.

Dat is op een eiland genaamd Shearwater Island. 

Dat eiland bestaat niet echt, maar is gebaséérd op Macquarie Island. Het ligt zo'n beetje tussen Antarctica en Tasmanië. 

Er leven (op het echte eiland) meer dan vier miljoen zeehonden, pinguins en vogels. 

Op het fictieve eiland bevindt zich een zadenbank en dát is dan weer gebaseerd op de echte wereldzadenbank op Spitsbergen. 

Die échte eilanden, Macquarie dus én Spitsbergen, vind ik ontzettend interessant en tsjonge, wat zou ik er graag eens willen rondkijken. 

Dat gaat natuurlijk niet gebeuren, maar virtueel rondkijken, dat kan wel. Klik

Het verhaal, een boeiend verhaal:

Dominic Salt woont op het eiland, met zijn drie kinderen Raff, Fen en Orly. Fen is een meisje. De moeder van het gezin is dood. Dominic en de kinderen verwerken hun verlies en hun verdriet allemaal op een andere manier

Hier is dus een zadenbank, om de biodiversiteit te bewaren voor als het nog slechter gaat met de wereld, het klimaat en de natuur. 

Er werkten meer mensen, maar die zijn allemaal al weg omdat het eiland bijna wordt opgeslokt door de zee.  Dominic en de kinderen zijn nog de enigen. Zij wachten en bewaken alles tot ze ook niet langer meer zullen kunnen blijven. Communicatie met vasteland is heel onzeker.

En dan spoelt er op een dag een onbekende, zwaargewonde vrouw aan. Rowan heet ze en het gezin helpt haar te herstellen. 

Dat lukt, maar er zijn heel veel vragen. Waarom is ze hier terecht gekomen? Wat heeft haar man Hank er mee te maken?

Ik kan nog veel meer vertellen, maar doe het niet. Dat zou te veel van de spanning wegnemen. En het boek IS spannend, dat kan ik je verzekeren. En mooi. En een waarschuwing en nog veel meer. Liefde, eenzaamheid, vertrouwen.

Ik zeg: LEZEN

Genoeg voor een heel weeshuis

 

Dit vond ik wel een leuke binnenkomer bij een bezoek aan het Weeshuis in Culemborg. Ook in Culemborg komen we wel eens, ik vind het een leuke stad en het is ook een bijkom-mogelijkheid na een bezoek aan onze (schoon)zus. Even de zinnen verzetten voor we terugrijden. 

En zo waren we dus ook in het weeshuis. Ik mag wel zeggen het Elisabeth Weeshuis. 

Gesticht door Vrouwe Elisabeth van Culemborg. 

De vrouwe was rijk, had geen kinderen en bepaalde in haar testament dat haar geld moest worden besteed aan 'de regte armen'. 

En zo werd onder andere het Weeshuis geopend in 1560. Het eerste,  speciaal voor wezen gebouwde huis in Nederland. 

Tussen 1560 en 1952 zijn hier zevenhonderd wezen opgevangen. 

En er was nog iets leuks. Ik had er jammer genoeg geen foto van gemaakt dus ik heb een foto uit de flyer van het museum gebruikt:

Je ziet hier op straat een gouden verbinding tussen de Markt en het weeshuis. Het is bedacht door een kunstenaar, Bouke Groen. 

Hij baseerde zijn ontwerp op Kintsugi en dat betekent Gouden Verbinding. Het is de kunst om scherven van aardewerk met goudlijm te repareren.

Ik heb zo'n doosje eens gekregen, alleen ik  heb nooit iets om te reparen. En om nou opzettelijk iets te breken... Maar dit terzijde.

Ik vond het een leuk idee en als je stilstaat op bepaalde gouden tegels, hoor je gezang. Misschien wel van de weeskinderen. 

Raar

Een bezoek aan de zus van mijn man is vaak nogal deprimerend. 

En soms willen we dan eerst even wandelen, of koffie of taart, of  iets leuks, voor we weer een hele tijd in de auto moeten. 

Dat leuke is dan soms Buren. Een klein stadje in de Betuwe, dat ook wel bekend staat als Oranjestad. 

Er is best veel te zien en we hébben er ook veel gezien. 

Ik heb het al eens eerder over Buren gehad. Hier, klik. 

Dat blogje van toen ging o.a. over het Marechausseegebouw. Waar ik geheel onverwacht een leuke rondleiding kreeg. 

Dat gebouw was van oorsprong een weeshuis. Het werd in 1613, gesticht door prinses Maria van Nassau.

Wat een leuk ouderwetsch bordje, vind je niet? 

Ook boven de deur is het overduidelijk gemaakt:

Maar nu het rare van het verhaal. 

Dat Marechausseemuseum is gesloten. Het was niet langer rendabel. In december 2023 was dat. De collectie is elders ondergebracht. 

Maar dat gebouw... dat fraaie gebouw,  dat staat daar dus gewoon heel fraai leeg te staan. Al bijna tweeënhalf jaar. 

Ik vroeg in het stadsmuseum wat de bedoeling nu is. 

Nou, dat is na die lange tijd nog helemaal niet duidelijk. Een horecafunctie, een appartementencomplex, een Gelders museum? Er is vast nog wel meer te bedenken. 

Ondertussen kost het een heleboel geld . Ja, het moet toch verzorgd worden en beveiligd ook natuurlijk.

Ik snap het gewoon niet. Natuurlijk moet het zorgvuldig gebeuren en dat kost tijd. Dát snap ik. En ook dat er veel haken en ogen aan zitten.  Maar zo lang?  Zet een paar creatieve koppen aan het werk, vraag de hooggeboren graaf van Buren,  oftewel W. A. van Buren, om een ruime bijdrage, dat kan heus wel lije ... en doe wat. 

Ik denk wel eens dat beslissingen uitstellen een beetje een trend is in ons land

Een nieuw Roodkapje en nog meer bijzonder mooie kaarten

Tsjonge, dat was lang geleden zeg. Maar zomaaar ineens een geheel nieuw Roodkapje. Een grappige kaart uit Den Haag:

Roodkapje laat zich niet meer pakken vandaag de dag en gaat tekeer tegen de wolf. 

Heel goed, Roodkapje! 

En ook de tekst op de achterkant liegt er niet om. Roodkappennou! Roodkapnâh!

Kijk d'r nou stoer staan daar! En die wolf, je zou bijna medelijden met hem krijgen. Bijna hè. 

Er stond niet echt een afzender op de kaart. Maar ik weet het toch wel. Superlief, dank! 

(En dit was als ik het goed heb, nr 343. Ja echt, 343!)

Toen kwam deze kaart en ik vind hem zo mooi! Het is alleen al zo leuk om een brief te krijgen en dat was het hoor,  een echte, best lange brief. Wanneer gebeurt dat nou nog? De afzendster was Ferrara en de kaart was gemaakt door Janny.  De kaart is er een om in te lijsten en dat ga ik ook echt doen.

En toen kreeg ik nog zo'n mooie kaart. Een echte Janny en deze keer nota bene van Janny zelf. 

'Zomaar een gevlochten kaartje', schreef ze er op, 'geen kunst hoor'.

Nou, daar denk ik toch echt heel anders over!!!!!

De laatste twee kaarten kwamen niet per post, maar wel in de brievenbus. Ze komen van Marion

Dat zit zo. Wij doen af en toe met B&M een uitstapje. En daartoe sparen wij. Iedere maand stipt komt er een leuke kaart in de bus met in de envelop het afgesproken bedrag. Ik stort het geld op een gezamenlijke rekening, aangevuld met ons bedrag natuurlijk en tijdens de uitstap betalen we er alles van. 

Dit waren de laatste twee kaarten. Ik vond ze hartstikke grappig, allebei. Marion kocht ze op een kunstmarkt. 

Ze gaan niet in een lijstje, maar ze staan wel goed in het zicht en iedere keer moet ik er weer even om lachen. Ze komen van It's a Yolt