Laatste keer Berlijn

 Van verschillende kanten werd me gevraagd wat ik de beste tijd vind om Berlijn te bezoeken.
Ik kan natuurlijk alleen mijn persoonlijke voorkeur uitspreken. Dus dat doe ik.
Ik ben er in alle seizoenen geweest, maar mooi weer vind ik echt belangrijk. Dus: de zomer!
Berlijn vind ik geen mooie stad, maar er zijn wel heel veel mooie dingen te zien. Dat is niet hetzelfde.
Als het koud is en donker is het nog steeds een stad met mooie dingen natuurlijk.
Maar in de zomer ziet alles er gewoon veel en veel beter uit.
Bovendien, ik zei het al, is Berlijn een fiets-stad in mijn ogen en ja dat gaat natuurlijk ook lekkerder in de zomer. Deze keer was het echt heel erg warm toen wij er waren. Maar zo, lekker fietsend, hadden we daar geen enkele last van.
Vraag beantwoord, Marthy en Joke?

Ik vind Berlijn een heerlijke stad. Een stad waar je je welkom voelt en waar ze de rode loper voor je uitleggen.
Een stad met zeer veel interessante bezienswaardigheden. Een stad met cultuur, een stad met geschiedenis en een stad waar je die geschiedenis ook echt beleeft. Het oorlogsverleden, de Muur, de DDR.
Een stad ook met een open karakter. Iedereen mag er zijn. Voor de oorlog kende Berlijn een ruimdenkende, progressieve elite. Het lijkt mij nog steeds voelbaar. Of misschien wel opnieuw.
Daarom tot slot deze foto, als een soort Berlijns statement:

Wie weet kom ik er nog eens, maar die kans acht ik niet zo groot. Er zijn nog zoveel plekken op de wereld die ik zou willen zien.

Käthe Kollwitz, Lotta Blokker en Herr Slot

Mijn leraar Duits op de middelbare school, Herr Slot, was een aardige en zeer intellectuele man.
'Bettielein' noemde hij me wel eens of 'Fraulein Bettie'. Het is jammer dat ik niet kan tekenen, anders zou ik dat doen. Ik zie hem voor me tot in het kleinste detail. Met z'n bruine schooltas, in zijn DAF. 

Jammer genoeg was ik toen aan dat intellectuele van hem nog lang niet toe.
En hij wilde juist zo graag vertellen over Duitse kunst en cultuur.
Natuurlijk hoorde ik hem braaf aan, maar begrijpen deed ik het allemaal niet.
Ik heb vier jaar Duits van hem gehad, dus er heus wel wát blijven hangen.

Zo weet ik nog goed dat hij vertelde over Käthe Kollwitz, een Duitse kunstenares. Meer dan eens. Dan liet hij platen van haar werk zien, best modern eigenlijk dat hij dat deed. 
Maar het werk kwam op mij akelig en somber over.

Toch, toen we onverwacht stuitten op het Käthe Kollwitzmuseum in Berlijn, voelde ik dat ik het aan Herr Slot verplicht was om te gaan.
Nu. zo'n vijftig jaar later, was ik er blijkbaar wel aan toe. En erg onder de indruk

Käthe Kollwitz, een Duitse kunstenares die leefde van 1867 tot 1945.
Ze tekende, schilderde, maakte etsen en litho's en later ook nog beelden. Haar man was arts en de arme mensen in zijn praktijk, nam ze vaak als onderwerp. Toen haar zoon in de eerste wereldoorlog sneuvelde, werd dat aanleiding voor anti-oorlogswerk.
Dat is haar in de Nazi-tijd natuurlijk niet in dank afgenomen. Haar kunst werd 'entartet' verklaard en ze mocht niet meer exposeren.

Enfin, het kleine museum vond ik nu zeer de moeite waard en bovendien was er nog iets.
Er was naast het bijna gehele oeuvre van Kathe Kollwitz, werk te zien van de jonge Nederlandse kunstenares Lotta Blokker.
Ik had van haar gehoord, ze was bij Kunststof TV toen wij er ook waren, maar dat was ik vergeten. Dat gaat me niet nog eens gebeuren.
Dialoog met Käthe Kollwitz heet het en je ziet beelden van Lotta Blokker tussen al het andere werk door. Zo prachtig.
Dit beeld bijv. :

 

Levensgroot! En je ziet voor je hoe deze oude, dementerende vrouw, geheel in zichzelf gekeerd, terug is in een wereld van lang geleden. 

Dat ze dementeerde weet ik trouwens doordat de beheerster van het museum het me vertelde. Het ontroerde me zeer.

Foto's maken mocht helaas niet. Dus hier moet ik het bij laten. Maar als ik in Nederland iets zie over een tentoonstelling van Lotta Blokker, dan ga ik, zoveel is zeker. 

Meer over haar: klik

En zo zie je de invloed die een leraar kan hebben op een leerling. Zelfs zo veel jaar later nog... Ik zou willen dat ik het hem nog kon vertellen.

Putdeksels

Wat ook opviel in Berlijn waren de putdeksels. Die zijn echt mooi. Kijk maar:

En wat je er zoal mee kunt doen, dat zie je hier:

Ik ben blij met deze foto's

Ik was blij toen ik deze foto's had gemaakt. Al zeg ik het zelf, ik vind het goede foto's.

Ik maakte ze op de Bebelplatz, een plein vlak bij Unter den Linden. Hier op deze plaats,  werden in 1933 boeken verbrand. Door de nazi's. Boeken die niet de juiste Duitse geest hadden. Socialistische boeken bijv. , boeken van joodse schrijvers en anti-oorlogboeken.

Het monument dat aan deze gebeurtenis  herinnert, dáár kijken die nonnen naar. Als je naar beneden kijkt door dat venster daar op de grond, zie je lege boekenkasten, hele grote lege boekenkasten.

Met ernaast een tekst van Heinrich Heine, die hij trouwens al honderd jaar voor deze verbrandingen schreef:
'Wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen'.

Nou, dát is uitgekomen.

Berlijn

Maar waarom ging je nu weer naar Berlijn, Bettie? Nou niet eens zo zeer omdat ik een Berlijn addict ben hoor, hoewel ik de stad fantastisch vind.
Het was meer praktisch gezien. We wilden naar Praag deze vakantie.
Maar Praag is echt een roteind rijden. Vliegen was geen optie en de trein eigenlijk ook niet.
Dus kwam mijn man op het lumineuze idee om dan eerst een paar dagen in Berlijn te zijn en van daar uit naar Praag te rijden.
Dan is het niet meer zo ver. Zo gezegd zo gedaan.
 

We hadden de fietsen mee en in Berlijn kun je heel goed fietsen.Bovendien was het toen wij er waren ook eigenlijk veel te warm voor de bus of de metro.
Er zijn brede fietspaden en als die er niet zijn, mag je op de busbaan.
Kijk en op die busbaan mogen alleen taxi's en fietsen. En bussen natuurlijk. Dus als je daar fietst heb je echt alle ruimte. Je gaat een beetje opzij als er een bus aankomt en verder niks aan de hand.
Als er geen fietspad is en ook geen busbaan, dan is het stil en fiets je ook heerlijk. De afstanden zijn groot. Ons hotel ligt bijna anderhalf uur fietsen bijv. van de wijk die we het leukst vinden, nl. Prenzlauer Berg. Maar onderweg zie je van alles en als je steeds een andere route kiest zie je veel!

Het eerste dat me opviel, net vijf minuten aangekomen, was dit:

En ik dacht dat er sinds de Kristallnacht in 1938 toch heel wat is veranderd, gelukkig. 'Berlin freut sich'.
Café Masel Topf, een joods café, met buitensporig lekkere taart, zal er toen ook wel niet meer geweest zijn

 

En om nu nog maar even hier bij te blijven, ook in Berlijn zijn er Stolpersteine. Klik 

En de verwoeste synagoge is prachtig herbouwd.

We zijn er ook in geweest, maar we waren aan de late kant en moesten er vrijwel meteen weer uit.

Maar het licht was geweldig.

Wordt vervolgd.

Ps. Ik schreef al eerder over Berlijn (ook toen al enthousiast over het fietsen zie ik, zelf even terugkijkend), klik , klik en klik