Maandag

Deze foto laat precies zien waarom wij zo graag in Zeeuws-Vlaanderen zijn en waarom het zo fijn is om daar te fietsen. 

Dat laatste, fietsen,  deden we ook deze keer langdurig. Maar ja, met deze temperaturen is het ook heerlijk en bijna noodzakelijk om op een terras neer te strijken en dat deden we in IJzendijke. Het cafe waar dat terras was, staat op de markt en heet Petit Paris. 

We zaten er heerlijk en keken uit op de muziektent:

En op de toren:

We zater er best lang, zo lang dat we het carillon een aantal keren hoorden spelen. Erg leuk. 

De eerste keer Hey Jude en de andere keer na een kwartier,  het Zeeuws-Vlaamse volkslied. 

Ik had het zo naar mijn zin dat ik bijna was opgestaan en met mijn hand op mijn hart had meegezongen. 

Dat laatste deed ik trouwens echt. Maar zachtjes, niemand heeft het gehoord. 

Van d'Ee tot Hontenisse, van Hulst tot aan Cadzand, dat is ons eigen landje, maar deel van Nederland. 

Voor we verder fietsten gingen ging ik nog naar het toilet en kijk nou toch eens: een heuse mural daar binnen. Gemaakt in 1999 door ene Ludo. 

De mevrouw van het café wist er niks van, de mural was er al voor zij kwam, maar ze vond hem wel mooi. 

Ik ook, maar het was schemerig binnen en een goede foto maken was lastig. Maar omdat het nou net de plek voorstelde waar we zaten, met muziektent en al, vond ik het toch leuk genoeg om hem hier te plaatsen.

Tenslotte was het een mural en een mural is een mural, toch?

Linking to Sami's Colourful World

Overvaren

Wat is het toch heerlijk om met de boot over te varen, de haven van Breskens achter je te laten en (buiten aan dek) te genieten van alles wat je ziet op de Westerschelde en aan de overkant in Vlissingen.

De tocht duurt ongeveer twintig minuten en is echt een cadeautje. 

Nou moet ik er wel bij vertellen dat ik echt leuke herinneringen heb aan die boot. 

Dat wil zeggen aan de boot die er vroeger was, die grote,  waar auto's op konden. Ik ging toen ik in Middelburg op een kamer woonde, in het weekend naar huis in Terneuzen, dus jarenlang in elk geval twee keer per week met de boot. 

Meestal erg gezellig met een paar andere 'overkanters'. 

Je kon er soep eten, of koffie drinken en we probeerden ook vaak al aan boord een lift te krijgen. Liepen we langs de auto's beneden om,  aan de bestuurders die waren blijven zitten,  te vragen of we mee mochten rijden. Dat lukte heel vaak. 

Dat we nou zo zeer aan dek zaten te genieten toen... dat kan ik niet echt zeggen. 

We waren vooral erg verheugd als op maandagmorgen de boot niet ging. Konden we niet naar school. 

Maar nu... en met schitterend weer:

Onze vrienden die in de buurt van Goes wonen,  kwamen ons een dag bezoeken in Groede. 

Zij kwamen op de fiets en vertelden al dat de boot duur was. Vervoer moet je in alle provincies betalen, dus helemaal onredelijk vind ik het niet.  Maar als je in Goes woont en je neemt de moeite om toch met de fiets over te varen en dat kost je 30 euro (15 p.p) voor een retour, dan vind ik dat toch wel erg duur. 

Natuurlijk hadden ze met de auto kunnen komen. De Westerscheldetunnel is wél gratis tegenwoordig. Je zal vast ook met de bus kunnen. Goes-Terneuzen of zo. En dan moet je nog naar Breskens. 

Ik vind dat Zeeuwen in elk geval korting moeten krijgen. En inwoners van Zeeuws-Vlaanderen zeker. Die zijn al te vaak een beetje de dupe geweest. 

Ik vroeg aan de dame van de kaartverkoop hoeveel mensen er klaagden over de prijs. 'Bijna iedereen', zei ze  en dat snap ik heel goed. 

En dan moeten Zeeuwen en dus ook Zeeuws-Vlamingen vanaf volgend jaar ook nog tol gaan betalen op Belgische wegen. Echt heel raar vind ik dat. 

Maar goed... wij kwamen veilig en goed aan in Vlissingen. En daar op de dijk staat een bijzonder bouwwerk met een tekst die ik toch even wil laten zien. Omdat ik hem intrigerend en mooi vind

Dit is de Arsenaaltoren en die zou waarschijnlijk moeten draaien. Dat deed-ie niet dus moesten we er zelf om heen, maar konden toch niet alles zien. Er zijn gelukkig andere mogelijkheden om er achter te komen. Dit staat er:

ERGENS BEN IK ANDERS BEN IK NERGENS

Yese

Yese... dat is dialect voor Yerseke. 

En ik vind het raar, maar in Yerseke was ik nou nog nooit geweest. Het werd tijd om daar eens verandering in te brengen.

We wandelden wat door het dorp, maar gingen al snel op weg naar de Oesterputten. En dat vond ik me toch interessant. Echt een geval van  beter laat dan nooit. 

Die oesterputten werden aangelegd tussen 1874 en 1883

Ze worden nu gebruikt als verwaterplaats en rustpakhuis voor oesters. De oesters spugen zand uit hier, dat tijdens het oogsten in de schelp is gekomen.

Het water in de putten kan twee keer per dag worden ververst. Er wordt dan gebruik gemaakt van het getij van de Oosterschelde. De putten zijn gebouwd boven het laagwaterniveau en kunnen bij laag water helemaal leeglopen. In de dijk zit een sluis waardoor er weer vers water in kan komen. 

Er omheen staan loodsjes en daar worden de opgeviste oesters gecontroleerd en gesorteerd op grootte en gewicht. En ze worden tegen elkaar getikt en als het geluid dan niet hol is, is de oester eetbaar. Vervolgens worden ze verpakt. 

Toen wij er waren, was er een rondleiding bezig. Ik hoorde er een heel klein stukje van en dacht dat wil ik ook. Superinteressant allemaal. 

Dus de eerstvolgende keer dat we naar Groede gaan, beginnen of eindigen we in Yerseke. 

Niet alleen om zo'n rondleiding te doen trouwens. Ook om eens echt oesters te eten. 

Want: ik had zelfs nog nooit een oester geproefd. Het leek me niks. 

Ik ben gek op mosselen en daar hield ik het bij. Tot nu dus. 

Mijn man en ik aten er allebei een. 

Ik vind het dan al leuk dat je er gewoon eentje kan kiezen en dat die nog mooi geserveerd wordt ook. Voor drie euro per stuk.

En ik vónd het lekker. Dat had ik nooit gedacht. 

Ik had gevraagd welke ik moest kiezen als beginner. Mij werd er een geadviseerd, maar toen ik beter keek zag ik dat die uit Ierland kwam. 

Ja duhhh ik wilde er natuurlijk eentje uit Zeeland en zo werd het een Zeeuwse Creuse. 

Ja we,  willen zeker terug. Naar Yese.

(Dan slaan we de traditionele mosselmaaltijd in Philippine maar een keer over, want de prijzen van zowel mosselen als oesters liegen er niet om.

Champagne bij oesters schijnt gebruikelijk te zijn, maar ik houd niet van champagne, dus dat scheelt.)

De toren, een klim en een verhaal

Mijn man beklom dus in de kerk al een soort ingebouwde verdieping. Dat durfde ik niet, vooral niet omdat het open was en dat opene veroorzaakt mijn gebibber. 

Maar de toren van de kerk beklimmen, dat was een heel ander verhaal. Dat was een wenteltrap, dicht. Dus geen openingen tussen de treden en ook dichte muren aan de zijkant. Dat durf ik wel. 

Helaas bleek op het laatst dat als je echt uitzicht wilde hebben, moest je toch nog een open trap op. Dus nee, dat uitzicht heb ik gemist. 

Maar op de terugweg, een afdaling aan de andere kant,  was er nog wel iets heel leuks. 

Dit bordje. Over een jongen, genaamd Roelant Nebbens, die in 1629 ( zestienhonderdnegenentwintig!!!) zo tevreden was over zijn eigen zwemprestatie dat hij die voor de eeuwigheid vastlegde op die muur. 

Ik voelde me nou ook weer niet zo zeker op die trap dat ik de hele tekst kon vastleggen, maar een stukje en het jaartal heb ik in elk geval gezien. 

Beneden aangekomen zag ik in de winkel van de kerk,  dat er een boek over gemaakt is. Een roman getiteld: Ick Roelant. 

Feiten, aangevuld met fictie. Eerste helft 17e eeuw. Roelant in dienst van de V.O.C., verliefd op Cathelijne. 

Dat alleen al, Roelant en Cathelijne. Mislukte ambities... 

Geen boeken meer kopen, Bettie. Ja maar ik heb nog een boekenbon, gekregen van de school waar ik gastlessen gaf. Heb je die bij je dan? Nee! Ja dan koop je dus geen boek. 

Enfin, de discussie met mezelf duurde niet heel lang. Ik kocht het boek. 

Tot nu toe las ik nog maar een klein stukje en het is leuk. Ik kom er nog op terug als het uit is. 

Ik hoop dat ik duidelijk heb gemaakt dat Veere sowieso leuk is en dat een bezoek aan de kerk echt de moeite waard is. 

Wij gingen op tijd terug omdat we natuurlijk wel de laatste boot terug wilden halen. 

Toen we Veere verlieten, zagen we dit nog: zo schattig, met dat Zeeuwse stofje!! Ik kocht het niet!

Een bolus, een fietstocht, twee torens en een slinger

 

Aan 'de overkant' waren we eventjes in Vlissingen, namen vervolgens koffie met een bolus in St John in Middelburg en fietsten daarna lekker door naar Veere. Het was heerlijk fietsweer dus de tocht alleen was al de moeite waard. 

Hierboven zie je trouwens het mooie, elegante torentje van het stadhuis van Veere.

En hiernaast een leuke verbeelding van de kérk van Veere. Van die massieve, beetje plompe toren. 

De tegenstelling tussen beide torens kon bijna niet groter zijn. 

Heel bijzonder eigenlijk. 

De kerk, dat is de Onze-Lieve-Vrouwekerk of Grote Kerk. 

Als kind en bijna jaarlijks op vakantie in Oostkapelle, werd er ook gefietst en ben ik ongetwijfeld in de kerk geweest, maar

dat heb ik later als volwassene niet herhaald. 

Nu wel. 

Enfin, een grote kerk is het zeker. Het is een Rijksmonument met (meer dan genoeg) ruimte voor allerlei culturele activiteiten. 

Dit vond ik heel erg leuk: de slinger van Focault. Dat stond er, Focault.  Ik dacht eigenlijk dat het Foucault was, maar het maakt niet uit.  Die slinger is speciaal voor de kerk gemaakt door kunstenaar Kees Wijker.

Zulke dingen snap ik eigenlijk nooit, maar hier stond zo'n duidelijke uitleg bij dat ík het zelfs begreep.  Met die slinger werd, in 1851, bewezen dat de aarde om haar as draait. 

Een audiotour en allerlei projecties op de muur en op de grond in de toren: er was echt veel te zien over de geschiedenis van de kerk. Over hoe de toren eigenlijk veel hoger had moeten zijn, over een enge mummiekat, over degenen die het voor het zeggen hadden. Over de vleermuizen die bovenin de kerk wonen... 

En klimmen kon je ook, wat mijn man deed en ik niet. Ik durfde hier helemaal niet naar boven. Belachelijk, maar wat doe je eraan? 

Ook de toren zelf kon beklommen worden. Daar kom ik nog op terug! 

Aaah, kijk die kleuren...

We gingen vanuit Groede met de fiets naar Walcheren, gebruik makend van de Westerschelde Ferry. 

Niet dat ik die term ooit zal gebruiken hoor, we gingen gewoon met de 'bwoat'. Er is een dienstregeling voor de bwoat en wat ik er van meemaakte,  vaart die stipt op tijd. Maar wij hadden vakantie en zouden wel zien wanneer we over konden.

Het betekende een half uurtje wachten en dat was geen enkel probleem daar aan zee.

Kijk hoe mooi, die kleuren. We hebben er echt zitten genieten. Het was er prachtig. 

De zon schitterde, er was een zacht windje en daar zaten we, gewoon op de harde grond.

Wat een fijn begin van de dag was dat!

(Ik heb niks aan de kleuren van de foto's gedaan hoor, het was echt zoals je het nu ziet)

Terneuzen

 Als het ergens mis is gegaan met de stadsvernieuwing, dan is dat in Terneuzen. Alles wat de stad in het verleden leuk maakte is weg, helaas. 

Maar ja ik bewandel graag Memory Lane en dus was ik er weer even en zag in de binnenstad dit:

Ik dacht even dat het werk van Jimmy Nelson was, daar op de muur. Maar dit is van een andere fotograaf,  namelijk van Rem van den Bosch. 

De foto's zijn onderdeel van een project van o.a. de gemeente en de provincie, met als doel klederdracht verbinden aan thema's als vrijheid, repect en duurzaamheid. Wat dat laatste betreft: de kleding op de foto's zijn exacte kopieën van de originele dracht. Maar... uitgevoerd in stof die gemaakt is van gerecyclede petflessen. 

Nou? Is dat nou niet mooi? Ik ga Rem van den Bosch zeker volgen

Marie Tak van Poortvliet

 

Wij zijn regelmatig in het Kunstmuseum in Den Haag. 

De huidige tentoonstelling daar toont werk van Jacoba van Heemskerck. 

Verrassend werk vond ik, maar vooral ook een interessante vrouw die ik alleen van naam kende. 

Jacoba was vriendin met Marie Tak van Poortvliet die kunst verzamelde. 

En die Marie kende ik ook van naam, maar alleen omdat er in Domburg een museum naar haar genoemd is. 

Het Marie Tak van Poortvlietmuseum. We waren er al eerder, maar toen was het museum dicht. 

Dus nu we in Zeeland waren en ook (zoals altijd)  een dagje op Walcheren, wilde ik er eindelijk eens naar toe. Sowieso is Domburg de moeite waard. 

En wat bleek? 

Er is daar helemaal geen werk van haar te zien. Marie schilderde zelf niet! 

Ze had een villa laten bouwen in Domburg en bracht daar vaak de zomer door'in gezelschap van Jacoba van Heemskerck.  

Ze verzámelde. Ze kócht en bood Jacoba van Heemskerck de gelegenheid tot het maken van kunst. 

Gelukkig maakte het helemaal niks uit dat er geen Tak van Poortvlietwerk hing, want er was nu een tentoonstelling van de Belgische kunstenaar Jozef Posenaer. 

Een onbekende voor mij. Zelfs zijn naam had ik nog nooit gehoord. 

Maar vergeten doe ik hem nooit meer, zo veel is zeker. 

Jozef Posenaer (1876-1935), een Belg die tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtte naar Domburg en daar een paar jaar woonde en schilderde. 

Zoals zoveel schilders trouwens. Domburg was een echte kunstenaarskolonie. 

De fraaie poster kon ik, in het smalle toegangssteegje, niet zo mooi op de foto krijgen, maar ook dat maakte niet uit. Ik kocht hem later, voor 1 euro. 

En bovendien:  binnen hingen veertig schilderijen, ook dat van de poster. 

Strandhuisjes in Domburg, ca 1915-1917.

Op veel van de schilderijen zijn de personen afgebeeld in klederdracht. 

Ja en dat is nou toevallig net iets wat ik heel erg mooi vind: klederdracht.

Onder de Linden, ca 1916. 

Het lijkt allemaal zo rustig, zo idyllisch. Zo zal het heus niet allemaal geweest zijn, zeker niet met die afschuwelijke Eerste Wereldoorlog op de achtergrond. 

Posenaer was niet voor niets gevlucht natuurlijk, maar misschien juist dat hij daarom zo wilde schilderen.

Of dit werk: 

Noordstraat in Domburg/Tuin in het najaar, 1915-1917

Posenaer schilderde ook in Amsterdam. Hier bijvoorbeeld: 

Gezicht op de Zuiderkerk, Amsterdam, 1918

Het was best druk toen wij er waren, waardoor ik vrij goed kon horen wat andere mensen zeiden. 

Namelijk dat het vrij druk was en dat ze nog nooit van Posenaer hadden gehoord en dat ze het prachtig vonden! 

Nou,  dat vonden wij dus ook! 

De Poolse brug

Ik woonde lang in Zeeuws-Vlaanderen, in Terneuzen en daar kwamen best vaak Poolse namen voor. Ik had ook een klasgenoot met een Poolse naam, maar daar vroeg ik me als 12-jarige niks over af. 

Nu denk ik dat die jongen een kind was van een van de Poolse soldaten die hier de streek in september 1944 bevrijdden. 

Ik heb op mijn middelbare school behoorlijk geschiedenisonderwijs gehad, maar aan plaatselijke of regionale geschiedenis werd niet gedaan. Heel jammer. 

Enfin, in het boek: '111 plekken in Zeeland die je gezien moet hebben', las ik dat er in Zaamslag een Poolse brug is en die wilde ik wel eens zien.

Zaamslag is een dorp vlakbij Terneuzen, ik ben daar vroeger vaak geweest,  ook omdat ik er een periode stage liep op een school daar. 

Maar van de Poolse brug had ik echt nooit gehoord. 

Dat klopt ook wel, want het oudste monumentje kwam daar pas in 1981 en toen was ik al weg. 

Het is een in de muur ingemetselde plaquette met een heel eenvoudige tekst. 

Niet erg mooi en als je het niet weet en je rijdt over die brug, dan zou je het absoluut missen. 

Het werd onthuld,  in 1981 dus,  door de Poolse ambassadeur. 

Die onthulde ook het bordje dat je hierboven ziet (en dat dringend aan vervanging toe is),  van de Poolse brug. 

In september 2014 was er de 70-jarige herdenking van de bevrijding en toen werd er een nieuw gedenkteken onthuld. 

Duidelijker zichtbaar en mooier ook. 

Het werd onthuld door de burgemeester van Terneuzen. Die zei bij die gelegenheid dat 'Net als de Canadezen ook de Polen onze bevrijders waren. Maar,  zei hij, 'het leek af en toe een beetje een vergeten groep'. 

De tekst vind ik mooi: Omdat de ouderen het nog weten, opdat de jongeren het niet vergeten'. 

Die brug ligt op de weg naar Axel waar we naar toe gingen en daar stuitte ik meteen op het Kolonel Szydlowskiplein. Dat is een groot plein.  Genoemd naar de bevelhebber van de Poolse strijdkrachten die ook Axel bevrijdden, waarbij veel Poolse slachtoffers vielen.  Op dat plein is een groter monument te vinden. 

Groede

We waren weer eens een weekje in Zeeland, Groede natuurlijk. 

En het was een heerlijke week.  Het eerste weekend kwam onze dochter ook, met Noor en Jet. Dat is ook al een soort traditie geworden. Een leuke. 

Als ze dan weer weg zijn, vind ik er heel even niks meer aan. Maar dat gevoel gaat snel weer voor bij hoor. 

Natuurlijk deden we zoals altijd weer een heleboel dingen die we altijd doen. 

We gingen naar het strand en naar de vuurtoren en we gingen mosselen eten in Philippine.

We wilden eigenlijk de bloedmaan zien in combinatie met de zonsondergang. Dat is niet gelukt. Maar deze spectaculaire lucht bij de vuurtoren van Breskens, maakte dat echt meer dan goed.  

En dan was er ook nog een kunstmarkt in Groede en een atelierroute. We volgden allebei en zagen aardige dingen. Maar het leukst vond ik het rustige sfeertje dat er hing. Kleine muziekgroepjes, niks lawaaiigs, gewoon mooi. 

En het allerleukst: op de markt was de muziektent in gebruik genomen door een zanger die Franse liedjes zong. Toen wij net langsliepen iets van Jacques Brel. Ik dacht echt even dat ik hem hoorde, Brel. 

We hadden prachtig weer en ook een dagje regen waardoor we iets minder fietsten dan normaal. Maar dat gaf allemaal helemaal niks. We schuilden gewoon, net als zij:

En tenslotte zag mijn man, zittend op dat lekkere terrasje op de Markt iets dat wij nog nooit eerder hadden gezien. In al die jaren niet. Ik denk dat het universum het tijd vond ons er eens op te wijzen: 

Toen deze tekst werd aangebracht in 1752, bevond zich hier het knekelhuis!